Nederlands
Balkenbrij
Balkenbrij is een oud Hollands boerengerecht, gemaakt door varkensorgaanvlees en vlees van het hoofd te koken tot een dikke boekweitbroodmassa, die vervolgens in plakken wordt gesneden en krokant gebakken. Het wordt warm gekruid met rommelkruid en traditioneel geserveerd met donker roggebrood of appelstroop.
Bekijk de videoMarcel Maassen - Mm! · 6:38
Ingrediënten
- varkenskopvlees of varkenswang, met wat vet300g
- varkenslever100g
- varkensbouillon of water600ml
- ui, in vieren1 small
- laurierblad1
- zout1 tsp, plus more to taste
- zwarte peper1/2 tsp
- rommelkruid1 1/2 tsp
- boekweitmeel175g
- varkensreuzel of boter2 tbsp
- roggemeel of extra boekweitmeel, om te bestuiven2 tbsp
- donker roggebrood en appelstroop, om te serverenoptional
Bereiding
- Doe het varkenskopvlees of de varkenswang, de varkenslever, de bouillon of het water, de ui, het laurierblad en het zout in een kleine pan en breng langzaam aan de kook.
- Schep het schuim van het oppervlak, dek gedeeltelijk af en laat 1 1/2 to 2 hours zachtjes sudderen, tot het vlees heel mals is; haal de lever er na 25 minuten uit zodat die niet bitter wordt, en zet apart.
- Neem het vlees eruit, gooi de ui en het laurierblad weg en zeef het kookvocht; meet 500ml van de hete bouillon af en vul zo nodig aan met een beetje water.
- Hak of maal het gare varkensvlees en de lever heel fijn, zodat de structuur dicht en pastaachtig blijft in plaats van grof.
- Doe de 500ml bouillon terug in een zware pan en breng aan de kook.
- Roer het gehakte vlees, de zwarte peper en het rommelkruid erdoor en proef het mengsel; het moet goed gekruid zijn, omdat de boekweit de smaak verzacht.
- Zet het vuur lager en strooi het boekweitmeel er al roerend met een stevige houten lepel bij.
- Kook 10 to 15 minutes en roer en schraap stevig, tot het mengsel heel dik en glanzend is en loskomt van de zijkanten van de pan.
- Spoel een klein cakeblik of ondiepe schaal om met koud water, druk de hete balkenbrij erin, strijk de bovenkant glad en laat afkoelen.
- Dek af en laat minstens 4 hours koelen, bij voorkeur een nacht, tot stevig genoeg om te snijden.
- Stort het brood eruit en snijd het in plakken van ongeveer 1.5cm dik.
- Bestuif de plakken licht met roggemeel of boekweitmeel.
- Bak de plakken in hete reuzel of boter 3 to 4 minutes per kant, tot de buitenkant donker goudbruin en knapperig is terwijl de binnenkant zacht blijft.
- Serveer heet met donker roggebrood en, als je wilt, een lepel Nederlandse appelstroop.
Veelgestelde vragen
Kan ik het varkenskopvlees of de wang vervangen door een ander stuk?
Ja. Gebruik varkensschouder met wat vet en eventueel een beetje buikspek als je geen wang of kopvlees kunt vinden. Zorg dat er wat vet in de mix blijft, anders wordt de balkenbrij droog en kruimelig nadat hij is gestold.
Hoe lang moet ik de lever en het vlees laten sudderen, en wanneer haal ik de lever eruit?
Laat het varkensvlees ongeveer 1,5 tot 2 uur zachtjes sudderen totdat het heel mals is. Haal de lever er na ongeveer 25 minuten uit; als het te lang kookt, kan het bitter en sterk van smaak worden.
Wat zijn de meest voorkomende fouten bij het maken van balkenbrij?
De grootste fouten zijn te weinig kruiden, te weinig bouillon gebruiken en de boekweit te snel toevoegen. Blijf constant roeren terwijl je het er geleidelijk bij strooit, anders krijg je klonten. Laat het mengsel ook niet aanbranden op de bodem.
Hoe bewaar ik balkenbrij het beste en hoe lang blijft het goed?
Laat het afkoelen, dek het af en bewaar het tot 4 dagen in de koelkast. Het kan ook goed ingevroren worden in plakjes, ongeveer 2 maanden. Verwarm het zachtjes in een koekenpan met een beetje boter of reuzel zodat het mooi bruin wordt.
Wat is de beste manier om balkenbrij te serveren?
Snijd het in dikke plakken, bestuif ze licht met roggebloem of extra boekweitmeel en bak ze dan knapperig aan beide kanten. Serveer heet met donker roggebrood en appelsiroop; de zoetzure siroop maakt het rijke, hartige smaakprofiel helemaal af.